Μία μόνο ηθική θα έπρεπε να είναι αρκετή: Κάθε πράξη σου να αυξάνει την ευτυχία των όντων του πλανήτη. Τίποτ’ άλλο δε χρειάζεται.
Τί δέκα εντολές, παρθενογενέσεις, κατάρες, φοβέρες, ενοχές επί ενοχών… Κι όμως, ακόμα και σήμερα πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι αντλούν την ηθική τους από τα λεγόμενα “ιερά βιβλία” των θρησκειών ή από άλλα περίπλοκα συστήματα αξιών.
Ο Sam Harris στο βιβλίο του “Letter to a christian nation” αναφέρει μια φράση του Ινδού σοφού Μαχαβίρα απ’ τον 6ο αιώνα π.Χ. ο οποίος θεωρείται ιδρυτής της θρησκείας του Τζαϊνισμού: ”Να μην πληγώσεις, κακομεταχειριστείς, καταπιέσεις, υποδουλώσεις, προσβάλλεις, βασανίσεις η σκοτώσεις κανένα πλάσμα ή ζωντανό ον“. Δίκαια λέει ο Harris ότι “μέσα σε μία μόνο φράση ο Μαχαβίρα κατάφερε να ξεπεράσει την ηθική της βίβλου”. Και συνεχίζει: ”Σκεφτείτε πόσο διαφορετικός θα ήταν ο κόσμος σήμερα εάν αυτό ήταν το κεντρικό ηθικό δίδαγμα της βίβλου”.
Για παράδειγμα, διαλαλούν οι χριστιανοί ότι η κυριότερη αξία τους είναι η αγάπη. Ωστόσο θεωρούν ότι είναι προτιμότερο να αναγκάσουμε τους ομοφυλόφιλους να ζήσουν μια δυστυχισμένη ζωή στο περιθώριο παρά να τους αφήσουμε να ενταχθούν στην κοινωνία, να αγαπήσουν και να αγαπηθούν, να ερωτευθούν και να ευτυχήσουν όπως κάθε πλάσμα του πλανήτη. Πώς μπορεί αυτό να ‘ναι αγάπη;
Οι τρεις αβρααμικές θρησκείες (ιουδαϊσμός, χριστιανισμός, ισλάμ) θεωρούν ότι η γυναίκα είναι ον πονηρό και κατώτερο απ’ τον άνδρα. Σε κάποιες ισλαμικές χώρες μάλιστα κόβουν την κλειτορίδα της γυναίκας για να μην μπορεί να νιώσει ηδονή, ώστε να γλιτώσει απ’ τους “πειρασμούς” (σας συνιστώ να διαβάσετε το αυτοβιογραφικό βιβλίο Infidel της Hirsi Ali το οποίο είναι συγκλονιστικό και αναφέρεται σε αυτό το θέμα). Σε μικρότερο βαθμό, αλλά υπό το ίδιο σκεπτικό, ενοχοποιεί την ανθρώπινη φύση ο χριστιανισμός όπως έχω αναφέρει και σε προηγούμενη ανάρτηση. Ενοχοποιεί τις ηδονές και τις χαρές, τις οποίες μάλιστα χαρακτηρίζει υποτιμητικά ως “σαρκικές” λες το σώμα μας είναι από μόνο του κάτι ένοχο.
Προς τί όλη αυτή η παράλογη ηθική; Δεν μας αρκεί να κάνουμε το καλό στους συνανθρώπους μας; Γιατί πρέπει να μπλέξουμε τόσο πολύ τα πράγματα; Τί σχέση έχει με την ηθική το πώς κάνουν οι άνθρωποι σεξ, το πώς τρώνε, πώς γλεντάνε, πώς χαίρονται και πώς λυπούνται εάν δε βλάπτουν με κανένα τρόπο τον συνάνθρωπό τους;
Μόνο αν συνειδητοποιήσουμε ότι οι οργανωμένες θρησκείες είναι συστήματα εξουσίας με απώτερο σκοπό τον έλεγχο των μαζών αποκαλύπτεται ο πραγματικός σκοπός της ηθικής τους. Κάποιοι θα πούνε ότι ίσως στις πρωτόγονες κοινωνίες η θρησκεία να ήταν αναγκαίο κακό. Όμως, όπως λέει ο Arthur Clarke, “γιατί κατέληξε να κάνει περισσότερο κακό απ’ όσο ήταν αναγκαίο;”
Πλέον στον εικοστό πρώτο αιώνα δε μας μένουν περιθώρια για να συντηρούμε τέτοιες ξεπερασμένες ηθικές.
Μία μόνο ηθική θα έπρεπε να μάς είναι αρκετή: Κάθε πράξη σου να αυξάνει την ευτυχία των όντων του πλανήτη. Τίποτ’ άλλο δε χρειάζεται.
Πολύ σωστός. Πρέπει να ξεπαραστεί πια το παραμύθι ότι χωρίς θρησκεία δεν υπάρχει ηθική…
Θα συμφωνησω μαζί σου οτι το ηθικό σύστημα που προσφέρουν οι θρησκείες δεν είναι οτι καλύτερο. Παρ’όλα αυτά αυτό που προτείνεις
“Κάθε πράξη σου να αυξάνει την ευτυχία των όντων του πλανήτη.”
δεν μας λέει ποιος αποφασίζει (κρίνει) οτι αυτή ή η άλλη πράξη μας αυξάνει την ευτυχία. Για να πάρεις μιαν ιδέα του προβλήματος θα σου πρότεινα να διαβάσεις το “εγώ το ρομποτ” του Ασιμωφ. Σένα από τα διηγήματα οταν για την πορεία της ανθρωπότητας αποφασίζουν μηχανές φαίνεται αυτές να παίρνουν αποφάσεις που οδηγούν στην μείωση της ευτυχίας κάποιων. Μια προσεχτικότερη εξέταση δείνει οτι αυτό ίσως να αυξάνει την ευτυχία των υπολοίπων. Ποιος όμως τελικά θα το κρίνει αυτό και πως θα πείσεις τα “θύματα” να αποδεχτούν αυτήν την κρίση;
Αγαπητέ Ιάσoνα, η ηθική για την οποία μιλάω είναι μία ατομική ηθική. Aφορά δηλαδή το πώς θα έπρεπε (ιδανικά) να σκέφτεται κανείς για τους συνανθρώπους του. Εάν ο καθένας από εμάς προσπαθούσε να αυξήσει την ευτυχία των συνανθρώπων του έχεις καμιά αμφιβολία ότι θα ζούσαμε σε μια καλύτερη κοινωνία; (Ακόμα κι αν δεχτούμε ότι κάποια φορά θα γίνουν λάθος εκτιμήσεις)
Όσο για το πώς κρίνεις τί είναι αυτό που κάνει ευτυχισμένο τον άλλο, δεν είναι και τόσο δύσκολο απ’ τη στιγμή που έχουμε αναπτύξει ομιλία και άλλους τρόπους επικοινωνίας.
Η δυσκολία βρίσκεται πράγματι στις αποφάσεις εκείνες που μπορεί να προσφέρουν χαρά σε κάποιους αλλά λύπη σε κάποιους άλλους. Εκεί αναγκαστικά επιλέγεις τη λιγότερο οδυνηρή λύση.
Αλλά απέχουμε τόσο πολύ από μία τέτοια νοοτροπία στην σημερινή κοινωνία που είναι μάλλον άκαιρο να μιλούμε για τις επιπλοκές ενός ηθικού συστήματος βασισμένου στην ευτυχία.
Άλλωστε τέτοιου είδους επιπλοκές μπορώ να φανταστώ για οποιοδήποτε ηθικό σύστημα.
Σ’ ευχαριστώ για το σχόλιό σου!
Όταν οι θρησκείες χωρίζουν τους ανθρώπους σε πιστούς και άπιστους, σε δογματικούς και αιρετικούς, τότε η λύση είναι η Αθεΐα.
Να, γι αυτό λέμε «Η αθεΐα είναι Αρετή»!
Εγώ θα συμπλήρωνα την φράση του Επίκουρου
«Μην κάνεις τίποτα για το οποίο θα φοβάσαι μην το μάθει ο πλησίον σου».
Ο Επίκουρος στο κεφάλαιο της Ηθικής αναπτύσσει ένα φιλοσοφικό μοντέλο για την ηθική συμπεριφορά του ανθρώπου πολύ γήινο και απαλλαγμένο από οτιδήποτε θεόπνευστο θεόσταλτο και μεταφυσικό. Αν το μελετήσει κάποιος (χωρίς παρωπίδες) θα διαπιστώσει πως είναι τόσο πλήρες και ορθολογικό ώστε δεν θα χρειαστεί να ασχοληθεί με αποφθέγματα θρησκευτικών ηγετών ή σοφών.
Καλησπέρα φίλε Astron,
Χάρηκα που απάντησες σε όλα αυτά τα μηνύματα που σου στείλανε, και μ’ άρεσαν οι απαντήσεις σου, σ’ ευχαρηστώ που έγραψες ακρηβώς αυτά που πειστεύεις. Θα ήθελα να συμετάσχω στη συζήτηση αφού συμφωνό μαζύ σου, αλλά δεν ξέρω ορθογραφία και δυστάζω. Εύχομε να είσαι καλά.
Σ’ ευχαριστώ πολύ Σωτήριε.
Μη φοβάσαι να γράφεις, κι ας κάνεις λάθη. Η ουσία είναι στα νοήματα που εκφράζουμε και όχι στον τρόπο
Μια συμβουλή στο sotirio: Μη αναγάγεις το πρόβλημα αυτό σε πρωτεύον ζήτημα. Το ίδιο κάνεις από παλιά και στη σελίδα σου. Υπάρχουν ακόμα και μορφωμένοι που κάνουν ορθογραφικά λάθη. Το ότι κατάφερες να αποαλλοτριωθείς από τις θρησκείες, αυτό είναι το πρωτεύον! Κάποιοι άλλοι, που γράφουν ορθογραφικά, ξύλα απελέκητα είναι κι έτσι θα πεθάνουν!
Όμως το «πρόβλημά» σου μπορείς να το αντιμετωπίσεις με το word.
Πού γράφεις ένα κείμενο πριν το επικολλήσεις σαν σχόλιο… δεν γράφεις στο word;
Αυτό έχει και αυτόματη διόρθωση των ορθογραφικών λαθών!
Καλησπέρα φίλε Άθεος,
Ευχαριστώ για τη συμβουλή, το πρόβλημα μου είναι που δεν ξέρω να επικολήσω σαν σχόλιο αυτά που έγραψα στο Word, γι’ αυτό πολές φορές τιπόνω αυτά που έγραψα στο Word και τα ξαναγράφω σαν σχόλιο. Γι’ αυτό χριάζομε πολύ χρόνο και κουράγιο, αν μπορούσες να με γράψεις πως γύνετε αυτό, θα με εξηπιρετούσες πολύ.
Αυτή τη φορά γράφω χωρίς το Word κι’ ελπίζω να είναι κατανοητά αυτά που γράφω.
Για την ηθική της θρησκείας που σειχνά ενοχοποιή τη σεξουαλική επιθυμία, παρατήρισα ότι δημιουργή νευρασθένιες, και δεν περημένω την καταδήκη της θρησκείας από τους ψυχολόγους. Η ενοχοποίηση τους προμυθεύει πελάτες, και δεν υπάρχουν πολλοί που θα καταδίκαζαν τον ευεργέτη τους.
Για αντιγραφή απ’ το Word:
1.γράφεις το κείμενο στο word
2.επιλέγεις όλο το κείμενο με το mouse (κρατάς πατημένο το αριστερό κουμπί του mouse και το σέρνεις πάνω σε όλο το κείμενο ώστε να μαυρίσει)
3.κάνεις ΔΕΞΙ κλίκ πάνω στο επιλεγμένο κείμενο και επιλέγεις “αντιγραφή” (ή Copy αν είναι στα αγγλικά)
4.στη συνέχεια έρχεσαι εδώ που θες να βάλεις το σχόλιό σου, και πατάς δεξί κλικ εκεί που θες να γράψεις το κείμενο και πατάς “επικόλληση” (ή Paste).
Σε αυτό που λες έχεις απόλυτο δίκιο. Η μέθοδος της χριστιανικής θρησκείας ανά τους αιώνες είναι ακριβώς αυτή: δημιουργεί ανθρώπους με προβλήματα και στη συνέχεια τους λέει ότι ο Ιησούς θα δώσει λύσει στα προβλήματά τους. Έτσι διαιωνίζεται.
Μόνο που τη λύση, υπόσχεται πως θα τη δώσει… μεταθάνατον!
Αν πεθάνεις… γράψε μου, τι λύση σου έδωσε!
Νομίζω πως ο πιο απλός τρόπος να οριστεί μια κοινώς αποδεκτή ηθική είναι να σκεφτεί λογικά ο καθένας τί πρέπει να γίνει για την ομαλή επιβίωση του είδους. Δεν θα σου πω να βασιστούν μόνο σε αυτό που λες, περί ευτυχίας των άλλων – το οποίο είναι πανέμορφο και μακάρι να μπορούσαν να σκεφτούν όλοι έτσι – αλλά να σκεφτούν έστω πως αν αρχίσουμε 3ον παγκόσμιο μάλλον δεν θα μείνει τίποτα μετά πχ. Επίσης σύμφωνα με αυτή την ηθική όλοι πρέπει να είναι σε θέση να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο, οπότε αν αρχίσουμε να κλέβουμε ή να βιάζουμε θα δημιουργήσουμε πολίτες ανίκανους να ζήσουν ουσιαστικά.
Επίσης με βάση αυτή την ηθική θα πρέπει να θεσπιστούν και οι νόμοι, γιατί αυτό μας ενδιαφέρει τελικά, οι πραγματικοί και ανθρώπινοι νόμοι. Αυτοί θα φροντίσουν στην επιβολή της ηθικής στα άτομα που δεν χαμπαριάζουν από συναισθήματα κι όχι ο φόβος μην καούν στην κόλαση. Η θρησκεία όσον αφορά την ηθική είναι άχρηστη λοιπόν.
Όσο για το τί σχέση έχει η θρησκεία με το τί κάνει ο καθένας στο κρεβάτι του, τί τρώει και πότε κλπ, καμία φυσικά. Ανόητα κοινωνικά κολλήματα τα οποία δυσκολευόμαστε να ξεπεράσουμε και ψειρίζοντας τις ασήμαντες λεπτομέρειες χάνουμε την ουσία της ηθικής…
Τελικά Ιοκάστη, μας έγινες φλογερή μαχήτρια του Αθεϊσμού!
Τα λες όλο και καλύτερα!
Εύγε!
Χεχε, απλά κουράζομαι με τις επαναλήψεις και τα στερεότυπα των πιστών και καμιά φορά εκφράζομαι πιο έντονα από ότι παλιά ίσως. Αλλά όχι δεν με θεωρώ μαχήτρια του Αθεϊσμού, απλά εκφράζω τις απόψεις μου γιατί οι απόψεις είναι για να ακούγονται και να ανταλλάσσονται. Ανεξιθρησκία θέλω και ανάπτυξη ορθολογικής και κριτικής σκέψης (τώρα αν αυτό οδηγήσει και πολλούς στην αθεΐα όπως θα μου φαινόταν λογικό δεν θα στεναχωρηθώ
)
Αυτό μας έλειπε και να στεναχωρηθείς!
Φίλε εν γένει θα έλεγα ότι συμφωνώ!
Δύο επισημάνσεις μόνο: Λες: “Κι όμως, ακόμα και σήμερα πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι αντλούν την ηθική τους από τα λεγόμενα “ιερά βιβλία” των θρησκειών ή από άλλα περίπλοκα συστήματα αξιών.”
Ναι, αλλά η σωστή λέξη θα έλεγα ότι είναι νομίζουν(ούτε καν θεωρούν) ότι αντλούν την ηθική τους από τα λεγόμενα “ιερά βιβλία” των θρησκειών. Η εξέλιξη της κοινωνίας είναι τόσο μεγάλη που μπορεί παγκοσμίως λόγω της ανέχειας και της έμφυτης ανάγκης του ανθρώπου να καταπιάνεται με μύθους να έχει αυξηθείη θρησκευτικότητα αλλά η επικράτηση της εκλογίκευσης εχει μειώσει θα έλεγα την άμεση απήχηση του ιερού στην καθημερινότητα του ανθρώπου…
Δεύτερον, λες: “Κάποιοι θα πούνε ότι ίσως στις πρωτόγονες κοινωνίες η θρησκεία να ήταν αναγκαίο κακό.”
Εξαρτάται τι εννοούμε πρωτόγονη κοινωνία(πόσο), διότι η πλειοψηφία των σύγχρονων ερευνητών έχει καταλήξει στο γεγονός ότι ο άνθρωπος αρχικά δεν ήταν ούτε θρήσκος ούτε άθεος, αλλά διέθετε μία συνείδηση όπου δεν μπορούσε να διαχωρίσει έννοιες, ζούσε εντός του ιερού, του φανταστικού…
εν γενει συμφωνω με ολα
οπως καλλιστα θα διαφωνουσα με εναν θειστη.εχω βαρεθει τον απολυτο τροπο ενος θρησκευομενου, απεναντι σε εναν αθεο.ωρες ωρες μου ερχεται να τους ουρλιαξω απλα να πανε ολοι τους στον διαολο τους.βαρεθηκα τον φανατισμο τους!αν διαβαζαν λιγο απο τον υπεροχο
richard dawkins(η περι θεου αυταπατη),τοτε ισως χαμηλωναν τις μισητες παρωπιδες τους και εβλεπαν τον κοσμο με πιο θετικο και λογικο τροπο!η ζωη ειναι τοσο ομορφη απο μονη της και τοσο λιγη,που εκπλησομαι δυσαρεστα, με το πως την μιζεριαζουν και την κακοποιουν εις βαρος των αλλων, αλλα και των ιδιων!δεν χρειαζονται οι θρησκειες!το μονο που χρειαζεται ειναι σεβασμος και θετικη αποψη απεναντι στον κοσμο μας!ελεος πια!
Σ’ ευχαριστώ για το σχόλιό σου Έλενα!
Όσα λες είναι ιδιαίτερα επίκαιρα γιατί βλέπω ότι ένας απολογητής του Ισλάμ θέλησε να απαντήσει σε όσα γράφω με ένα κείμενό του (http://islamforgreeks.org/2009/09/22/religionmorality-vs-atheism/)
Δυστυχώς τα επιχειρήματά του πέφτουν στο γνωστό ολίσθημα που πέφτουν συνήθως τα θεολογικά επιχειρήματα: χρησιμοποιούν ως δεδομένο αυτό το οποίο προσπαθούν να αποδείξουν.
Ο συγκεκριμένος blogger για παράδειγμα θεωρεί ότι είναι αδύνατο να υπάρξει ηθική εάν δεν υπάρχει πίστη στο Θεό. (Η ύπαρξη Θεού βεβαίως θεωρείται …δεδομένη, όπως και το ότι δεν υπάρχει ηθική χωρίς αυτόν!) Και μάλιστα θεωρεί την δική του προσωπική πίστη (το ισλάμ) ως πηγή αλάνθαστης και τέλειας ηθικής. Πραγματικά τρομακτική ιδέα η οποία έρχεται απευθείας από τα σκοτεινά χρόνια της θεοκρατίας.
Αλήθεια, τίποτα δεν έχουμε διδαχτεί ως ανθρωπότητα; Πόσα ακόμα χρόνια θα καταπιέζονται και θα καταδυναστεύονται οι πνευματικές δυνατότητες και τα δικαιώματα του ανθρώπου επειδή κάποιος προφήτης/αυθεντία/μάγος/ ισχυρίστηκε ότι του αποκαλύφθηκε η “τέλεια” αλήθεια;
Έχουν υπάρξει εκατοντάδες διαφορετικές θρησκείες σε αυτόν τον πλανήτη και οι πιστοί τους πάντα ισχυρίζονται ότι αυτοί κατέχουν την απόλυτη αλήθεια και ότι σε αυτούς “μίλησε” ο Θεός. Το ισλάμ είναι μόνο μία από αυτές.
Μην προσπαθείτε φίλοι μου να βρείτε λογική στη σκέψη του πιστού.
Η θρησκεία, σαν μορφή παραλογισμού, αντανακλά την ηθική παρακμή της κοινωνίας. Και η κοινωνία μας, όσο περισσότερο θρησκευόμενη ήταν τόσο περισσότερο ανήθικη ήταν! Αναλογιστείτε μια θεοκρατούμενη κοινωνία και θα ανατριχιάσετε!