Νοσταλγία

Σε μια μικρή γωνιά δίπλα στο γραφείο μου μοιάζει να έχω φυλάξει χιλιάδες αναμνήσεις. Βάζοντας την μουσική που με ταξιδεύει επιστρέφω σε καλοκαίρια, έρωτες, φιλίες και μεγάλες στιγμές που με σημάδεψαν για πάντα. Και μου έρχονται σιγά-σιγά τόσες εικόνες που δεν ήξερα ότι τις κουβαλούσε ακόμα ο νους μου. Είναι μια παράξενη νοσταλγία που έρχεται μερικές φορές έτσι αναίτια. Κι όπως βυθίζομαι στην δίνη των συναισθημάτων και των συγκινήσεων αρχίζω να θυμάμαι ένα-ένα τα γεγονότα της ζωής μου, και κυριότερα τα πρόσωπα που συνάντησα, τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν έστω και στιγμιαία σε αυτό το έργο του ανθρώπινου ταξιδιού.

Αλήθεια ή Ευτυχία;

Γιατί Φιλοσοφούμε; Γιατί μπαίνουμε στον κόπο να αναρωτηθούμε σχετικά με τον φυσικό κόσμο, την επιστήμη, την ηθική, τη θρησκεία; Ποιο είναι το κίνητρό μας; Στις διάφορες φιλοσοφικές, ηθικές και επιστημονικές συζητήσεις συνεδητοποιώ συχνά ότι είναι τελείως διαφορετικό το θέμα της συζήτησής μας, ακόμα κι αν φαινομενικά συζητούμε για το ίδιο πράγμα. Αυτό το παράδοξο μπορεί να συνοψιστεί στο ερώτημα: “Αλήθεια ή Ευτυχία;”
Άραγε προσπαθούμε να ανακαλύψουμε και να κατανοήσουμε τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος; Η μήπως προσπαθούμε να γαληνέψουμε την καρδιά μας και να βρούμε απαντήσεις ανακουφιστικές που θα μας βοηθήσουν να μείνουμε όρθιοι στο ταξίδι της ζωής;

Εντυπώσεις απ’ τη θητεία στον ελληνικό στρατό

Πέρασε ο καιρός, η θητεία έφτασε στο τέλος της κι ήρθε επιτέλους η ώρα να γράψω για αυτή την εμπειρία των τελευταίων εννέα μηνών στο στρατό.
Είναι τόσο πολλά κι έντονα τα συναισθήματα κι οι αναμνήσεις που μου φαίνεται δύσκολο να τα καταθέσω. Ο στρατός σε αλλοτριώνει ή προσπαθεί να σε αλλοτριώσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και θέλει συνειδητή προσπάθεια για να ξαναγίνω ο πολίτης και να ξεχάσω τον στρατιώτη. Να πάψω να θεωρώ σημαντικά πράγματα το καθημερινό πρωινό ξύρισμα, το γυάλισμα των αρβυλών, το στρώσιμο των κρεβατιών, τον χαιρετισμό των ανωτέρων και τις υπηρεσίες. Να ξαναβρώ με λίγα λόγια τον εαυτό μου. Ξέρω ότι όταν τελειώνει κάτι, όσο δυσάρεστο και εάν ήταν, συμφιλιωνόμαστε συνήθως μαζί του, στρογγυλεύουμε τις γωνίες του μες το νου μας ώστε να μη μας τρώει πια η θύμησή του. Όμως στην περίπτωση του στρατού θυμάμαι αρκετά καλά τις μαύρες στιγμές που πέρασα. Θα προσπαθήσω, τώρα που είναι ακόμα νωπές οι αναμνήσεις μου να γράψω ελεύθερα, όπως θα μου βγουν χωρίς νοσταλγικές ωραιοποιήσεις.

Θητεία στον ελληνικό στρατό…

Αγαπητοί αναγνώστες, αύριο μπαίνω στον στρατό για να κάνω την υποχρεωτική 9-μηνη θητεία μου και επομένως για τους επόμενους μήνες οι αναρτήσεις θα είναι πιο αραιές. Θα προσπαθήσω εάν βρω το χρόνο να γράψω κείμενα γύρω απ’ την εντύπωση που θα μου αφήσει ο στρατός, ειδικά στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μέχρι τότε μπορείτε να διαβάσετε τις παλαιότερες αναρτήσεις που γράφτηκαν απ’ το Μάρτη μέχρι και σήμερα.
Να ‘στε όλοι καλά!

Διήγημα ερωτικό και βλάσφημο

-Πιστεύεις ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι λεύτερη; Πιστεύεις ότι δεν έχει ο κόσμος ταβάνι παρά μονάχα τον ουρανό;
-Το πιστεύω.
Κάπως έτσι άρχισε η γνωριμία των πρωταγωνιστών της ιστορίας μας. Νέοι, στο τέλος της εφηβείας τους με το αίμα τους να βράζει από πόθο, πόθο για να γιατρέψουν τον κόσμο και για να γευτούν όλες τις ομορφιές του, τους καρπούς του. Πίστευαν στην ηδονή όπως πιστεύει κάθε πλάσμα που γεννήθηκε μες την αγκαλιά τούτης της γης, κάθε πλάσμα του φωτός που άγγιξε κάποιο πρωί τις αχτίδες του ήλιου και ανατρίχιασε από συγκίνηση. Λες κι είχαν γεννηθεί έξω απ’ την πόλη, και δεν είχαν στάλα σημάδι κοινωνίας πάνω τους. Κι ένα χαμόγελο ήταν πάντα το σύμβολό τους.

Σκέψεις για το γυμνό

Με αφορμή το σχετικό post της Αόρατης Μελάνης θα ήθελα να γράψω κάποια πράγματα σχετικά με το γυμνό και ειδικότερα τη σχέση του δυτικού πολιτισμού με αυτό.
Τα τελευταία βράδια έχω πετύχει στο ΣΚΑΪ κάποια ντοκιμαντέρ αφιερωμένα σε φυλές ανθρώπων που κατοικούν στον Αμαζόνιο. Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κάποιος “δυτικός” (εννοώ κάποιος που ανήκει στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό) βλέποντας ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ είναι ότι οι άνθρωποι είναι ολόγυμνοι. Δε φορούν ούτε μπλούζες, ούτε εσώρουχα, ούτε νιώθουν την ανάγκη να κρύψουν τα γεννητικά τους όργανα απ’ τη θέα των συνανθρώπων τους. Και γιατί να το κάνουν άλλωστε; Είναι τέτοια η ζέστη στις περιοχές αυτές που δεν έχει κανένα νόημα να φοράς ρούχα.

Σκιά και Δόξα: Η ιστορία του Τζορντάνο Μπρούνο

Κελί σκοτεινό. Σωριασμένος στο παγωμένο πάτωμα της φυλακής, ακίνητος, κοκαλωμένος και η ανάσα του βαριά. Η υγρασία τρυπάει τα πνευμόνια του και τα τριξίματα απ’ τα δόντια των αρουραίων αντηχούν μέσα σε τούτη την μοναξιά σαν να τον περιπαίζουν. Ξάφνου τα μάτια του βαραίνουν. Η κούραση έρχεται να πάρει τη θέση της οδύνης που τις τελευταίες μέρες είναι κυρίαρχη. Επιτέλους… Κοιμάται, ονειρεύεται. Απομακρύνεται νοητά από τούτο τον τόπο της θλίψης και του πόνου και ταξιδεύει στην πόλη που γεννήθηκε και μεγάλωσε:
Εδώ, στην μικρή πόλη Νόλα της Ιταλίας το 1548 ξεκινά η ιστορία του Τζορντάνο Μπρούνο.

Στον Αστρομουσικό

Σκοτεινές θάλασσες, νύχτες απέραντες, ψηφιδωτά από χίλιους ουρανούς. Καράβι που βάλθηκε να σχίσει τα ουράνια πέλαγα. Για πού τραβάς ω καπετάνιε των αιώνων, με την πυξίδα που δείχνει πέρα απ’ τη γη μέχρι το τέλος του νου σου; Πού ταξιδεύεις με τις ατσάλινες μπότες που πατούν στην άβυσσο και σου δίνουν μάταιο στήριγμα;

Άλλοτε ο νους σου ταξίδευε στα επίγεια, στα ανθρώπινα. Λυπόσουν για τις καθημερινές σκοτούρες, τους μικρούς γρίφους που βάζει εδώ η ζωή, και αναρωτιόσουν μονάχα για την επόμενη μέρα. Έτσι όπως κάνουν όλοι:
Πάνω σε μια κεφαλή καρφίτσας να ψάχνουν και να μοιράζουν οικόπεδα.
Μα όλα αυτά σου φάνηκαν μικρά και δεν τα άντεξες. Κι έκανες την πιο απλή μα και πιο ονειρεμένη κίνηση, την πιο ανθρώπινη μα και πιο θεϊκή: μια νύχτα έστρεψες το βλέμμα σου στον ουρανό. Και είδες την αλήθεια καπετάνιε! Χάθηκες στην θάλασσα του σύμπαντος και γίνηκες ένα με αυτό.
Με το καράβι σου αρχίνησες τα ταξίδια σου μέσα στους αιώνες και το σύμπαν, πάντα με την πυξίδα να δείχνει πέρα απ’ τη γη, όσο βαθύτερα στο άγνωστο γινόταν. Και στο χέρι σου ένα βιολί πάντα να παίζει τη μουσική της γνώσης, τη μουσική που για αιώνες συνθέτεις και μας χαρίζεις.

Εδώ σε φθονούσαν και σε φθονούν. Γιατί εσύ είσαι ταξιδευτής του σύμπαντος κι εκείνοι ακίνητοι, εφήμεροι βράχοι. Μα δεν τους λογάριασες ποτέ. Δεν έχουν σημασία τούτες οι παραφωνίες όταν ακούγεται η συμφωνία του σύμπαντος. Κάθε ατέλεια πνίγεται σε τούτη την αρμονία που χαρίζεις με το βιολί σου αστρομουσικέ του κόσμου. Γιατί εσύ μονάχα είδες τον κόσμο ως τέχνη κι ανακάλυψες την αλήθεια καπετάνιε μου, ανακάλυψες τις πιο ονειρεμένες μελωδίες. Άλλοτε περνώντας δίπλα απ’ τα μαγεμένα δακτυλίδια του Κρόνου κι άλλοτε μελετώντας κηλίδες και σχηματισμούς παράξενους σε άγνωστους πλανήτες. Πρωτοπόρος εσύ της μεγαλύτερης ομορφιάς που μπορεί ν’ αντέξει η καρδιά του ανθρώπου, πρωτοπόρος της αλήθειας. Η Γη φάνηκε μικρή για να χωρέσει τον νου σου. Χρειάστηκαν πολλοί γαλαξίες για να εξαπλωθεί σε όλο της το μεγαλείο η φαντασία και το πνεύμα σου. Και με τα λόγια σου ταξιδεύεις και μας τους θνητούς -που ασθμαίνοντας προσπαθούμε να συλλάβουμε τα νοήματά σου- σε αποστάσεις ασύλληπτες, σε τόπους ονειρεμένους που η μικρή μας ύπαρξη ποτέ δεν θα γνωρίσει.

Ο κόσμος είναι άπειρος για την πεπερασμένη νόησή μας, άλλωστε η ίδια η μητέρα μας, η Γη, είναι τόσο ελάχιστη που ολόκληρη η ύπαρξή της δεν αλλάζει τίποτα στην ισορροπία του σύμπαντος. Εσύ το κατάλαβες νωρίς και μας έδειξες την πορεία προς τα άστρα: εκεί που βρίσκεται ο αληθινός κόσμος.
Μόνος συνθέτης εσύ, με μεράκι προσπαθείς να αποκωδικοποιήσεις την αρμονία του σύμπαντος και να την κάνεις νότες. Να την κάνεις μελωδία που θα γαληνέψει την ψυχή μας, να την κάνεις γνώση και να φτάσεις την ανθρώπινη νόηση στο ζενίθ.
Μα αναλογιζόμενος το μεγαλείο σου, ένα μεγάλο παράδοξο ξεπηδάει από μέσα μου: ο άνθρωπος, πλάσμα ατελές κι ασήμαντο μπροστά στο θαύμα του σύμπαντος, πώς δύναται να συλλάβει τούτα τα νοήματα; Αναπάντητο μυστήριο που μονάχα εσύ θα το λύσεις στους αιώνες του μέλλοντος που σου ανήκουν.

Συχνά όταν πνίγεται η καρδιά μου, όταν θέλω να λευτερωθώ απ’ τις στενοχώριες μου, όταν τα προβλήματα του μικρού «εδώ» έχουν γίνει μεγάλα σαν θηρία στον νου μου, στρέφομαι σε σένα Αστρομουσικέ και σε ψάχνω ανάμεσα στους αστερισμούς και τους κομήτες του νυχτερινού ουρανού για να θυμηθώ την αλήθεια:
Όλα εδώ είναι εφήμερα και μικρά. Όλα εκτός από σένα αιώνιε καπετάνιε της ανθρώπινης νόησης! Μόνο σε σένα βρίσκω παρηγοριά κι ελπίδα και μονάχα οι δικές σου μελωδίες με λυτρώνουν.

Γιατί για σένα το μόνο μυστήριο είναι ότι το σύμπαν είναι κατανοητό.
Και απλόχερα θα χαρίζεις τις μελωδίες της γνώσης σου, αποκρινόμενος πάντα, -και πάντα σοφά: «Kι όμως γυρίζει».

—————–

Υ.Γ. Αυτή είναι η τελευταία ανάρτηση για αυτή τη σεζόν.
Καλό Καλοκαίρι σε όλους!

Για μια νέα Φιλοσοφία

Σε γυμνά σκοτάδια ταξιδεύουμε, σε γυμνά ατέλειωτα πελάγη. Νέες αδάμαστες γαίες, νέα ταξίδια ονειρεμένα, θαύματα που ποτέ δεν τολμήσαμε να φανταστούμε, αιώνιοι πόθοι ανεκπλήρωτοι περιμένουν να εκπληρωθούν.

 

Κατοικούμε σε έναν γαλαξία γιγάντιο που περιέχει τουλάχιστον 200 δισεκατομμύρια αστέρια. Σχεδόν απ’ τις απαρχές του κόσμου, εδώ και 14 δισεκατομμύρια χρόνια πορεύεται μέσα στο αχανές σκοτάδι του σύμπαντος, με τις σπινθηροβόλες αστρικές σπείρες του να περιστρέφονται γύρω απ’ το υπέρλαμπρο κέντρο του. Σαν ιπτάμενος δίσκος δίχως προορισμό ταξιδεύει και ταξιδεύει, και εμείς μαζί του. Δεν είναι όμως ένας μοναχικός ταξιδιώτης. Παντού υπάρχουν κοντινοί και μακρινοί συγγενείς. Άλλοι γαλαξίες που και εκείνοι ταξιδεύουν και χαράζουν την μοίρα τους μέσα στο γνωστό μας μεγαλειώδες σκοτεινό πέλαγος. Και όπου και να στρέψουμε το βλέμμα μας βρίσκουμε ολοένα και περισσότερους τέτοιους συγγενείς σε αυτήν την τεράστια γαλαξιακή οικογένεια. Ο συνολικός αριθμός των γαλαξιών στο σύμπαν φτάνει τον ασύλληπτο για το νου μας αριθμό των εκατό δισεκατομμυρίων γαλαξιών. Μα δεν είναι η καρδιά μας αρκετά μεγάλη για να αντέξει τέτοιο πλούτο… Για αυτό επιστρέφω στα δικά μας, στα οικεία, στον δικό μας γαλαξία και ιδιαίτερα σε εκείνη την ελάχιστη γωνιά του όπου βρίσκεται το ηλιακό μας σύστημα, στην γωνιά αυτή που μπορούμε να αποκαλούμε «σπίτι μας». Τη γωνιά αυτή όπου βρίσκεται η Γη, ο πλανήτης που έμελλε να έχει τόσο διαφορετική μοίρα από τους υπόλοιπους του ηλιακού συστήματος. Αυτός θα ήταν ο πλανήτης όπου θα γεννιόνταν τα παιδιά των άστρων, ο πλανήτης που θα φιλοξενούσε το θαυμαστό φαινόμενο της ζωής.

Το έπος της γήινης ζωής άρχισε περίπου πριν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια με τη δημιουργία του ηλιακού μας συστήματος από ένα νεφέλωμα. Απ’ την στιγμή της εμφάνισης της πρώτης μονοκύτταρης μορφής ζωής στον πλανήτη Γη το μονοπάτι είχε κιόλας στρωθεί. Χρόνο με το χρόνο, με πολύ μικρά και σταδιακά βήματα η ζωή αναπτυσσόταν, από απλούστερες σε πιο σύνθετες μορφές πιο ικανές να επιβιώσουν στον αφιλόξενο τούτο κόσμο. Το ταξίδι αυτό άλλοτε πνιγόταν μέσα στις αντίξοες συνθήκες και τις δυσκολίες της επιβίωσης και άλλοτε η τύχη το οδηγούσε σε μεγάλες θριαμβευτικές νίκες. Αλλά σημαντικότερος απ’ την τύχη ήταν ο μηχανισμός εκείνος που ήταν ενσωματωμένος στο φαινόμενο της ζωής: η Φυσική Επιλογή. Μέσω αυτής της διαδικασίας οι απόγονοι ήταν ικανότεροι να επιβιώσουν από τους γονείς τους και σταδιακά μέσα από μία εξέλιξη εκατομμυρίων χρόνων φτάσαμε σε φαινομενικά τέλεια προσαρμοσμένους οργανισμούς. Θα ‘λεγε κανείς ότι είναι θαυμαστό το πόσο αρμονικά συνυπάρχουν τα ζώα με το περιβάλλον τους, σαν να τα δημιούργησε κάποιος ευφυέστατος αρχιτέκτονας και να τα τοποθέτησε όλα με τρόπο τέτοιο ώστε να ταιριάζουν. Μα στην πραγματικότητα αυτή η εικόνα είναι η κορυφή ενός επίπονου αγώνα που κράτησε δισεκατομμύρια χρόνια, απ’ τις πρώτες οργανικές ενώσεις μέχρι τον άνθρωπο. Εμείς, τα όντα αυτού του πλανήτη αγωνιστήκαμε σκληρά απ’ τις απαρχές της ύπαρξής μας, για να καταφέρουμε να προσαρμοστούμε και να επιβιώσουμε. Σμιλέψαμε το κορμί, τις αισθήσεις, τα όργανα και το μυαλό μας ώστε το άγριο περιβάλλον να μοιάζει φιλόξενο και οικείο. Έχουμε πια κάθε δικαίωμα να είμαστε περήφανοι για τους προγόνους μας και κυρίως για το δώρο που μας χάρισαν μέσα από αυτόν τον θαυμάσιο αγώνα τους: να αποκαλούμε την Γη «Μητέρα».

Μην ομιλείτε περί ενοχής

Η έντονη ενοχοποίηση του έρωτα στην κοινωνία μας σε αντίθεση με  την ανεκτικότητα απέναντι στη βία με οδήγησαν το καλοκαίρι του 2005 στη συγγραφή του κειμένου “Μην ομιλείτε περί ενοχής“.