Η αλήθεια για την αστρολογία – μέρος 4ο (τελευταίο): Η πίστη στην Αστρολογία

Διαβάστε το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο μέρος.

Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε απ’ τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με εκατοντάδες μηνύματα που αφορούν την αστρολογία. Τα μηνύματα αυτά συνήθως έχουν είτε συμβουλευτικό είτε προφητικό χαρακτήρα. Το ερώτημα που προκύπτει και μας απασχολεί είναι το εξής: γιατί μία μερίδα του κόσμου τείνει να πιστέψει με τέτοια ευκολία σε κάτι που δεν έχει καμία σχέση με τις θετικές επιστήμες και δεν έχει καμία λογική τεκμηρίωση;
Η απάντηση είναι αρκετά σύνθετη και κατά τη γνώμη μου αποτελείται από τρεις βασικούς άξονες:

α)Οι άνθρωποι απ’ τα αρχαιότατα χρόνια είχαν την ανάγκη να γνωρίζουν και να εξουσιάζουν την μοίρα τους.
Αυτήν την ανάγκη εξυπηρετούσαν τα ιερατεία των αρχαίων πολιτισμών, οι μάντεις και οι οιωνοσκόποι. Η αναζήτηση λοιπών σημαδιών που μαρτυρούν τα μελλούμενα δεν είναι κάτι καινούριο, αλλά αποτελεί πανάρχαια δεισιδαιμονία. Είναι προφανές ότι ακόμα και σήμερα η ιδέα μίας φιλοσοφίας που σου επιτρέπει να μάθεις τα μελλούμενα είναι ιδιαίτερα δελεαστική και δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο.

β)Η ιδέα ότι οι ουράνιες κινήσεις και τα ουράνια φαινόμενα επιδρούν άμεσα στον χαρακτήρα και την μοίρα μας ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό την ματαιοδοξία μας και δίνει στην ζωή μας τεράστια αξία.
Οι επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων αιώνων και η γνώση των συμπαντικών μεγεθών και αποστάσεων περιόρισαν αρκετά την σημασία του ανθρώπου μέσα στον κόσμο. Όπως άλλωστε έχει γράψει ο Carl Sagan «Οι σύγχρονες επιστήμες έχουν αποτελέσει ένα ταξίδι στο άγνωστο, με ένα μάθημα ταπεινότητας να περιμένει σε κάθε στάση. Πολλοί ταξιδιώτες θα προτιμούσαν να είχαν μείνει πίσω». Αυτή η νέα εικόνα του κόσμου που μας έχουν αποκαλύψει οι επιστήμες τους τελευταίους αιώνες έρχεται σε αντίθεση με το κοσμοείδωλο αρκετών θρησκειών που ήθελαν τον κόσμο να δημιουργείται για χάρη του ανθρώπου. Είναι επόμενο αρκετοί άνθρωποι να αναζητήσουν την παλιά ανθρωποκεντρική εικόνα του σύμπαντος μέσα στην μεταφυσική της Αστρολογίας.

Η αλήθεια για την αστρολογία – μέρος 3ο: επιστημονική κριτική

Διαβάστε το πρώτο και το δεύτερο μέρος

Πέρα απ’ τις στατιστικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με την ορθότητα της αστρολογίας, είναι χρήσιμο να δούμε μερικά σημεία στα οποία επικεντρώνεται συχνά η επιστημονική κριτική.

Γεωκεντρικό μοντέλο
Όπως είναι γνωστό η σύγχρονη αστρολογία χρησιμοποιεί το γεωκεντρικό μοντέλο. Θεωρεί δηλαδή ότι η Γη βρίσκεται στο κέντρο του σύμπαντος και ότι γύρω της περιφέρονται ο Ήλιος, η Σελήνη και οι πλανήτες. Ένα τέτοιο μοντέλο προφανώς είναι λανθασμένο και ξεπερασμένο. Πρέπει να σημειωθεί ότι για την αστρολογία το μοντέλο αυτό δεν είναι συμβολικό, ούτε αποτελεί μία απεικόνιση του σύμπαντος απ’ την πλευρά του παρατηρητή, αλλά αποτελεί βασικό θεμέλιο του αστρολογικού φιλοσοφικού συστήματος.

Οι νέοι πλανήτες
Απ’ την αρχαιότητα μέχρι και το 1781 ο αριθμός των πλανητών θεωρείτο αναλλοίωτος. Οι γνωστοί πλανήτες, αν εξαιρέσουμε την Γη, ήταν ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας κι ο Κρόνος. Έτσι, η αστρολογία της εποχής όπως άλλωστε και η αρχαία Βαβυλωνιακή αστρολογία περιοριζόταν σε αυτούς μόνο τους πλανήτες.
Μετά την ανακάλυψη όμως των καινούριων πλανητών η αστρολογία ανανεώθηκε σταδιακά και απέδωσε αστρολογικά χαρακτηριστικά και στους νέους πλανήτες. Εάν όμως δεχτούμε ότι οι παλιοί πλανήτες είχαν χαρακτηριστικά που τους είχαν αποδοθεί απ’ την βαβυλωνιακή, την ελληνική, την αιγυπτιακή και άλλες αρχαίες παραδόσεις, από πού προκύπτουν τα χαρακτηριστικά των νέων πλανητών που ανακαλύφθηκαν μόλις τους τρεις περασμένους αιώνες;
Η προσθήκη των νέων πλανητών στους αστρολογικούς χάρτες αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια παραδοχή απ’ την πλευρά της αστρολογίας ότι το κοσμοείδωλο πάνω στο οποίο βασίστηκε επί χιλιετίες ήταν ελλιπές και ανακριβές. Αυτή η εσωτερική αντίφαση όπως ήταν επόμενο επέφερε έναν διχασμό στους αστρολόγους.

Η αλήθεια για την Αστρολογία – μέρος 2ο: Στατιστικές Μελέτες

Διαβάστε το πρώτο μέρος: Η Φιλοσοφία της Αστρολογίας

Το γεγονός ότι η αστρολογία βασίζεται σε ένα θρησκευτικό-φιλοσοφικό σύστημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχει επιστημονική ισχύ. Για να αποφανθούμε σχετικά με την αξιοπιστία της αρκεί να ελέγξουμε αν ευσταθούν οι ισχυρισμοί της στην πράξη.

Οι μεγαλύτερες έρευνες, συζητήσεις και αντιπαραθέσεις γύρω απ’ την αξιοπιστία της αστρολογίας ξεκίνησαν με τις προσπάθειες του Γάλλου ψυχολόγου και στατιστικολόγου Michel Gauquelin (1928-1991) να ελέγξει στατιστικά αν ευσταθούν οι ισχυρισμοί της αστρολογίας. Ακόμα και σήμερα πολλοί αστρολόγοι θεωρούν ότι οι έρευνές του επιβεβαίωσαν την ισχύ της σύγχρονης αστρολογίας.
Ο ίδιος ο Gauquelin είχε δείξει ενδιαφέρον για την αστρολογία από πολύ μικρή ηλικία και μάλιστα στο σχολείο τον αποκαλούσαν με το παρατσούκλι «Νοστράδαμος» μιας και έκανε αστρολογικές αναλύσεις. Ωστόσο δεν αποδεχόταν την ιδιότητα του αστρολόγου και μάλιστα έκανε κριτική στην πρακτική εφαρμογή της αστρολογίας.

Μετά από ενδελεχείς στατιστικές έρευνες ο Gauquelin διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε καμία απολύτως σχέση ανάμεσα στα ζώδια και στους χαρακτήρες ή τη μοίρα των ανθρώπων. Ο ίδιος στο βιβλίο του “The Scientific Basis for Astrology” (1970) αναφέρει «Είναι πια βέβαιο ότι οι αστερισμοί που κυριαρχούν στον ουρανό κατά την στιγμή της γέννησής μας δεν μπορούν να επηρεάσουν τη μοίρα μας ή τα κληρονομικά χαρακτηριστικά μας ή να παίξουν οποιοδήποτε άλλο ρόλο, οσοδήποτε ταπεινό, στο σύνολο εκείνο των στοιχείων που καθορίζουν τις εκφάνσεις της ζωής μας και μορφοποιούν τις πράξεις μας.» Αξιοσημείωτη είναι και η έρευνα που έκανε πάνω στους αστρολογικούς χάρτες είκοσι εγκληματιών και είκοσι άλλων ανθρώπων όπου δεν διαπίστωσε καμία αξιόλογη συσχέτιση ανάμεσα στα άστρα και στις ζωές τους. Ωστόσο, το πιο γνωστό αποτέλεσμα των μελετών του Gauquelin αφορούσε τις πλανητικές επιρροές και κυρίως την επίδραση του πλανήτη Άρη, το λεγόμενο «Mars Effect». Ο Gauquelin αποδεχόμενος την ισχυρή επίδραση των πλανητών στην ανθρώπινη ύπαρξη πρότεινε την δημιουργία μιας νέας αστρολογίας που θα βασιζόταν αποκλειστικά στα στατιστικά δεδομένα.

Η αλήθεια για την Αστρολογία – μέρος 1o: Η φιλοσοφία της αστρολογίας

Πριν δύο χρόνια με τη βοήθεια του καθηγητή μου κυρίου Δανέζη στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών έκανα μια εργασία πάνω στην αστρολογία διερευνώντας την φιλοσοφία της αλλά και την επιστημονική αξιοπιστία της. Στις επόμενες αναρτήσεις θα παραθέσω μερικά απ’ τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης αυτής.

Η εσωτερική αστρολογία
Αν και στον πολύ κόσμο είναι γνωστή η πρακτική-εφαρμοσμένη αστρολογία, δηλαδή οι γνωστές αστρολογικές προβλέψεις που βασίζονται στην μελέτη των ουρανίων κινήσεων, η βαθύτερη φιλοσοφία που οδηγεί σε αυτές τις προβλέψεις και αναλύσεις δεν είναι γνωστή. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι η αστρολογία χωρίζεται σε δύο μεγάλους κλάδους: την Εσωτερική αστρολογία και την Εξωτερική ή Γενέθλια αστρολογία. Η Εσωτερική Αστρολογία αποτελεί ακριβώς εκείνο το θεωρητικό φιλοσοφικό-θεολογικό σύστημα πάνω στο οποίο βασίζεται η πρακτική-εξωτερική αστρολογία.

Ο σπουδαίος μελετητής και γνώστης της Αστρολογίας Manly Hall στο βιβλίο του «Η φιλοσοφία της Αστρολογίας» δίνει συνοπτικά τους ορισμούς της εσωτερικής και εξωτερικής Αστρολογίας. Συγκεκριμένα αναφέρει «Η αστρολογία χωρίζεται σε δυο ξεχωριστές επιστήμες. Η Εσωτερική επιστήμη της αστρολογίας ασχολείται με τα μυστήρια του ίδιου του κόσμου, με την πνευματική, διανοητική, ηθική και φυσική χημεία του κόσμου… Είναι φιλοσοφία, στο βαθμό που αναλύει τη λογική της ύπαρξης και τις διανοητικές και ηθικές σχέσεις ανάμεσα στα πράγματα. Είναι επιστήμη στο βαθμό που αποκαλύπτει με μαθηματική ακρίβεια το παγκόσμιο πρότυπο της ζωής και τα μέσα με τα οποία το ανθρώπινο ον ενσωματώνεται στο πλέγμα του παγκόσμιου προτύπου.» Ενώ για την εξωτερική αστρολογία γράφει «Η εξωτερική αστρολογία είναι η προγνωστική όψη της επιστήμης. Μέσα σ’ αυτήν υπάρχουν οι επτά κλάδοι της τέχνης του ωροσκοπίου, της περιγραφής και της πρόβλεψης.»