15
Μαρ.
09

Πώς θα ήταν ο κόσμος εάν δεν υπήρχε Θεός;

Γη και Ήλιος

Κάποτε ο Wittgenstein (Βίτγκενσταϊν, 1889-1951) είχε μία συζήτηση με τη μαθήτριά του Elizabeth Anscombe (1919-2001)

-Καταλαβαίνω γιατί οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο Ήλιος περιφέρεται γύρω απ’ τη Γη, είπε η Anscombe.

-Γιατί; ρώτησε ο Wittgenstein.

-Μα επειδή φαίνεται έτσι, απάντησε η Anscombe.

-Και πώς ακριβώς θα φαινόταν εάν πράγματι η Γη περιφερόταν γύρω απ’ τον Ήλιο;

Αυτή η μικρή διδακτική ιστορία μπορεί να εφαρμοστεί μεταξύ άλλων και στην περίπτωση του Θεού. Σκεπτόμαστε ανθρωποκεντρικά και αναζητούμε δημιουργούς, «κατασκευαστές» αυτού του κόσμου. Θα μπορούσε, λοιπόν, να πει κανείς ότι είναι επόμενο να προκύψει η υπόθεση ενός Θεού που τα δημιούργησε όλα. Το ερώτημα που τίθεται, όπως και στην ιστορία του Wittgenstein, είναι το ίδιο: Πώς θα ήταν ο κόσμος μας εάν πράγματι δεν υπήρχε Θεός;

Φυσικά θα ήταν όλα ακριβώς όπως είναι τώρα. Στην πραγματικότητα οι όποιες φιλοσοφικές αντιφάσεις προκύπτουν μόνο εάν αποδεχτούμε ότι υπάρχει Θεός, και ειδικότερα ο Θεός των τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών.  Η μη ύπαρξή του δεν απαιτεί καμία εξήγηση αφού ο κόσμος φαίνεται να λειτουργεί μία χαρά και χωρίς την ανάγκη υπερφυσικών όντων.

Advertisements

12 Responses to “Πώς θα ήταν ο κόσμος εάν δεν υπήρχε Θεός;”


  1. Μαρτίου 15, 2009 στο 4:13 μμ

    Ο κόσμος λειτουργεί μια χαρά. Το μυαλό ορισμένων ανθρώπων όμως φαίνεται ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς θεούς και δαίμονες.

    Καλορίζικο το μπλογκ!

  2. Μαρτίου 15, 2009 στο 8:11 μμ

    Έτσι ακριβώς είναι.
    Σ’ ευχαριστώ πολύ 🙂

  3. Μαρτίου 16, 2009 στο 9:28 πμ

    Eνδιαφερον το αρθρο σου και…επικαιρο, μια και αυτο το καιρο διαβαζω για τον Wittgenstein (Ray Monk’s: The duty of Genius)! Εγω ομως θα ηθελα να προσθεσω κι αλλη μια αλλη ερωτηση: »Πώς θα ήταν ο κόσμος μας άν δεν υπήρχαν καποιοι ηγετες που παιζουν το »Θεο» στον μεσο ψηφοφορο »;
    Tα λεμε 🙂

  4. Μαρτίου 16, 2009 στο 7:02 μμ

    Σ΄ευχαριστώ 🙂
    Μεγάλο το θέμα που ανοίγεις και καλύτερα να το αφήσουμε ασχολίαστο 😀

  5. Μαρτίου 20, 2009 στο 3:22 μμ

    Ο νους που πιστεύει ότι υπάρχει Θεός, ή ότι δεν υπάρχει, είναι εξίσου ένας οριοθετημένος, προκατειλημμένος νους. Η αλήθεια, ο Θεός, είναι ένα βίωμα που δε βασίζεται σε καμία πίστη, σε κανένα δόγμα και σε καμία προηγούμενη πείρα.

  6. Μαρτίου 20, 2009 στο 3:36 μμ

    Αγαπητέ Ερμή, με την ίδια λογική, ο νους που πιστεύει ότι υπάρχουν ή δεν υπάρχουν φαντάσματα είναι εξίσου προκατειλημμένος.

    Επίσης, μιλάς για βίωμα. Το βίωμα βασίζεται φυσικά στην εμπειρία, επομένως αντιφάσκεις. Είτε αποδεχόμαστε την ανθρώπινη εμπειρία ως αξιόπιστα μάρτυρα είτε όχι. Διάλεξε.

    Για να ξεφύγουμε λοιπόν από τέτοια αδιέξοδα, μήπως θα ήταν καλύτερα να μην πιστεύαμε άκριτα σε αναπόδεικτες οντότητες;

    • Μαρτίου 20, 2009 στο 8:52 μμ

      Αγαπητέ/ή Astron,
      Δεν κατάλαβες αυτά που γράφω. Για να δεις αν υπάρχει ή όχι θεός, πρέπει να αδειάσεις το νου σου απ’ αυτά που έχεις μάθει, από τότε που γεννήθηκες. Ακόμα και το ασυνείδητο μας είναι διαμορφωμένο από αιώνες «εκπαίδευσης». Δες το θέμα περί θεού στο blog μου http://stohasmoi.blogspot.com/.

      • Μαρτίου 20, 2009 στο 9:23 μμ

        Φίλε Ερμή, διάβασα το πολύ ενδιαφέρον ποστ περί Θεού στο blog σου, αλλά ομολογώ ότι έχω μία δυσκολία στην κατανόηση της έννοιας του Θεού όπως την χρησιμοποιείς.
        Καταρχήν ας κάνουμε μια προσπάθεια να αδειάσουμε το νου μας απ’ όσα έχουμε μάθει, όπως προτείνεις. Το πρώτο στάδιο θα ήταν να πάψουμε να χρησιμοποιούμε έννοιες που είναι έντονα φορτισμένες νοηματικά απ’ την κοινωνία στην οποία ζούμε ακριβώς για να γλιτώσουμε απ’ τα “κλουβιά” που περιγράφεις. Μία από αυτές τις έννοιες είναι η έννοια του Θεού.

        Καλά ως εδώ. Γιατί όμως τελικά επιλέγεις να χρησιμοποιήσεις αυτή τη λέξη και μάλιστα να συμπεράνεις ότι “ο Θεός είναι η αγάπη” όταν δεν έχουμε κάποια κοινή βάση ως προς το τί σημαίνει η λέξη «Θεός»; Είναι άραγε απλά μία ποιητική μεταφορά για να δείξεις την σημασία της αγάπης στη ζωή μας ή δίνεις κι άλλες προεκτάσεις; Είναι δηλαδή κάποια πραγματική οντότητα ή μία πλαστή έννοια που εξυπηρετεί μονάχα συναισθηματικές ανάγκες; Και γιατί επιλέγεις να χρησιμοποιήσεις τη λέξη “Θεός” που είναι τόσο έντονα νοηματικά φορτισμένη μέσα στην ανθρώπινη ιστορία;

        Υ.Γ. Να σημειώσω βέβαια, ότι το συγκεκριμένο ποστ σχετικά με τον Βίτγκενσταϊν αφορά τον συγκεκριμένο Θεό των μονοθεϊστικών θρησκειών που έχει κάποια πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (αιώνιος, παντοδύναμος, παντογνώστης, δημιουργός του κόσμου, ασχολείται με τα επίγεια, ακούει τις προσευχές των ανθρώπων, ορίζει το “καλό” και το κακό”, δημιουργεί ζωή). Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν απαιτούνται ώστε να εξηγηθεί η φυσική λειτουργία του κόσμου, και αυτό ακριβώς ήταν το νόημα του ποστ.

  7. Μαρτίου 20, 2009 στο 11:04 μμ

    Άστρον, νομίζω πως όταν κάποιος έχει γοητευθεί από την ιδέα του «θεού», πολύ δύσκολα πείθεται να την απαρνηθεί. Όταν η λογική του λέει ότι δεν υπάρχει ο ασπρομάλλης γέρων στα σύννεφα, απλώς προσπαθεί να σπρώξει την έννοια «θεός» σε κάτι που να μοιάζει πειστικό και ανεκτό από τη λογική του. Δεν θέλει να αντιληφθεί ότι στην πραγματικότητα η λέξη «θεός» δεν αντιστοιχεί σε καμμία υπαρκτή οντότητα και ότι τελικά σπρώξε-σπρώξε θα καταλήξει να μην σημαίνει απολύτως τίποτε.

    Αν ο θεός είναι αγάπη, γιατί πρέπει να μιλάμε για «θεό» και δεν είναι αρκετό να μιλάμε για αγάπη; Αν ο θεός είναι έκσταση, γιατί πρέπει να μιλάμε για «θεό» και δεν είναι αρκετό να μιλάμε για έκσταση; και λοιπά και λοιπά. Όπως είπες κι εσύ.

    Φαίνεται όμως ότι η αίσθηση της ύπαρξης «θεου», όπως την έχει αντιληφθεί καθένας ανάλογα με την παιδεία του, δίνει μεγάλη ικανοποίηση σε ορισμένους ανθρώπους, για διαφορετικούς λόγους ίσως στον καθένα, και ψάχνουν να βρουν τρόπο να την εντάξουν στην πραγματικότητα ντε και σώνει.

    • Μαρτίου 21, 2009 στο 12:18 μμ

      Φίλοι/ες, προσπαθώ όπως κι εσείς υποθέτω, να καταλάβω πως βρεθήκαμε στον κόσμο που ζούμε και μάλιστα να συζητάμε γι αυτό αυτή τη στιγμή… Θεωρώ γοητευτική την αναζήτηση, ιδιαίτερα την αναζήτηση του εσωτερικού εαυτού μας. Στην αναζήτηση αυτή δεν μπορείς να εξαρτιέσαι από κανένα. Δεν έχει θέση ούτε Βούδας, ούτε Χριστός, ούτε Βίτγκενσταϊν.
      Όλες οι πίστεις είναι δόγματα, συμπεριλαμβανομένης της πίστης στη μη ύπαρξη θεού.
      Λίγα περί αυτογνωσίας: Είμαστε άνθρωποι από «δεύτερο χέρι». Ζούμε πάνω σ’ αυτό που μας έχουν πει, είτε οδηγημένοι από τις κλήσεις και τις διαθέσεις μας, είτε υποχρεωμένοι να το δεχτούμε από τις περιστάσεις και το περιβάλλον. Για αιώνες είμαστε διαμορφωμένοι, εξαρτημένοι από την εθνικότητα, την κοινωνική τάξη, τις παραδόσεις, τη θρησκεία, τη γλώσσα, τη μόρφωση, τα έθιμα, τους κανόνες, τις προπαγάνδες όλων των ειδών, και κάθε επιρροή που μπορεί να φανταστεί κανείς. Έτσι πάντοτε οι αντιδράσεις μας σε κάθε κατάσταση είναι διαμορφωμένες.
      Το να απελευθερωθείς απ’ όλες τις αυθεντίες, τη δική σου και των άλλων, είναι ταυτόσημο με το να πεθάνει κάθε τι από το χτες, έτσι που το πνεύμα σου να είναι συνεχώς φρέσκο, πάντα νέο, αθώο, γεμάτο δύναμη.
      Το άδειασμα του νου σαφώς εννοεί τα πάντα, είναι όμως τρομερά δύσκολο, μέχρι ακατόρθωτο! Δοκίμασε να μείνεις χωρίς καμιά ΑΠΟΛΥΤΩΣ σκέψη, μερικά λεπτά, αν μπορέσεις, και θα δεις, κάτι συμβαίνει.. Δεν περιγράφεται με λόγια. Μάλλον είμαστε κάτι παραπάνω από ένα μάτσο κρέας και κόκαλα..

  8. Μαρτίου 21, 2009 στο 4:03 μμ

    Έχω καταλάβει το συλλογισμό σου και ήδη σού έθεσα κάποια ερωτήματα στην προηγούμενη απάντησή μου τα οποία αγνόησες.
    Αξίζει να προβληματιστείς και πάνω σε αυτά που γράφει η Αόρατη Μελάνη.

    Αν και προτείνεις να αδειάσουμε το νου μας από τις παλιές αντιλήψεις και τις αυθεντίες, εξακολουθείς να χρησιμοποιείς την έννοια του «Θεού» χωρίς να την ορίσεις και επίσης καταλήγεις πάλι χωρίς εξήγηση στο συμπέρασμα «είμαστε κάτι παραπάνω από ένα μάτσο κρέας και κόκαλα». Τί ακριβώς εννοείς; Όρισε αυτό το «παραπάνω».

    Κάνε μια προσπάθεια σε παρακαλώ να απαντήσεις στα ερωτήματα που σου έθεσα στο προηγούμενο σχόλιό μου γιατί φοβάμαι ότι καταλήγουμε να κάνουμε παράλληλους μονολόγους.

    • Μαρτίου 22, 2009 στο 4:55 μμ

      Φίλε/η Astron,

      Ο θεός δεν μπορεί να ορισθεί, ή να περιγραφεί. Πέρα από τη γνώση με τη μάθηση, αν θέλεις τη γνώση που επιτυγχάνεται με τις πέντε αισθήσεις από τη γέννηση μας, υπάρχει η μάθηση που αποκτάται βιωματικά με τη γνώση του εσώτερου εαυτού μας.

      Ο εσώτερος μας εαυτός, το είναι μας, δεν έχει σχέση με το εγώ. Το εγώ είναι δημιούργημα της σκέψης και είναι ένα κουβάρι από διάφορες οντότητες, που εκφράζονται με επιθυμίες. Κάθε από αυτές τις επιθυμίες αντιτάσσεται την άλλη. Το εγώ είναι ένα κέντρο συνεχούς αγώνα ανάμεσα στο δικό μου και το μη δικό μου.

      Το είναι, χωρίς το εγώ δεν είναι τίποτα, είναι ένα κενό. Αν μπορέσεις να αντικρίσεις αυτό το κενό και ζήσεις τη μηδενικότητα, τότε θα μπορέσεις μόνος σου να νοιώσεις αγάπη και αν υπάρχει θεός ή όχι.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Να απολαμβάνουμε την καθάρια, την αληθινή ομορφιά του κόσμου. Η ανθρωπότητα δικαιούται να ζήσει ειρηνικά κι ελεύθερα χωρίς επινοημένες φοβέρες και υπερφυσικά αποκούμπια. wordpress statistics
Για μια νέα Φιλοσοφία


ask2use.com: Υποχρεωτική η αναφορά πηγής
ask2use.com: Δεν επιτρέπεται η αντιγραφή χωρίς άδεια

Αρχείο

Γράψτε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να ενημερώνεστε για νέες δημοσιεύσεις.